Dekryminalizacja w ustawie AML, czyli jak urzędnik zastąpi prokuratora

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Projektowane przepisy przesuwają odpowiedzialność za przeciwdziałanie praniu pieniędzy na instytucje obowiązane i generalnego inspektora informacji finansowej. Tworzy to nowe ryzyko regulacyjne dla banków i innych instytucji obowiązanych.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (UC75), opublikowany przez Ministerstwo Finansów w wersji z 21 maja 2026 r., jest prezentowany jako techniczna implementacja unijnego pakietu AML/CFT. W istocie niesie ze sobą zmianę systemową polegająca na stopniowym przesuwaniu ciężaru odpowiedzialności z organów ścigania na instytucje obowiązane i generalnego inspektora informacji finansowej (GIIF). Prokurator ustępuje miejsca urzędnikowi. Dla banków, kancelarii prawnych, biur rachunkowych i wielu innych podmiotów oznacza to nową kategorię ryzyka regulacyjnego.

Kontekst unijny i krajowy

Punktem wyjścia jest unijny pakiet AML/CFT z 30 maja 2024 r., obejmujący dyrektywę 2024/1640 (6AMLD), rozporządzenie 2024/1624 (AMLR) oraz rozporządzenie ustanawiające Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLA). Termin transpozycji kluczowych przepisów upłynął 10 lipca 2025 r., więc Polska ma opóźnienie. Projekt UC75 przewiduje wejście w życie zasadniczej części przepisów 1 października 2026 r., z licznymi wyjątkami rozciągniętymi aż do 1 stycznia 2028 r.

Projektowane regulacje obejmują trzy obszary:

∑ rozszerzenie systemu szczególnych środków ograniczających o środki stosowane w celu przeciwdziałania...